| Noodzakelijk emotionele tussenwerpsels | [ 11·2·2·2·iii ]
1 | Hieronder volgt eerst een lijst van veel gebruikte tussenwerpsels, die gerangschikt zijn volgens de emoties waarmee ze gepaard gaan:
| · pijn: au, ai ; · koude: brr, hu ; · warmte: pf, oef ; · genot: mm, a, o ; · verlichting: oef, goddank, hèhè ; · verbazing, verwondering, verrassing: o, olala, hoho, hé, jonge, sjonge, tsjonge, asjemenou, nee maar, toe maar ; verder krachttermen en dergelijke (zie onder 2); · herkenning, vervulling van een verwachting: a, ha, aha ; · vreugde: a, o, hoera, joepie ; · spot, ironie: ph, pf ; · medelijden: ach, och, ocharme, ochot ; · verdriet, zorg: ach, och ; verder krachttermen en dergelijke (zie 2); · afkeer, tegenzin: bah, shit ; verder krachttermen en dergelijke (zie 2); · ontgoocheling: helaas, ochot, hè ; verder krachttermen en dergelijke (zie 2); · gelatenheid: enfin, afijn
2 | Enkele tussenwerpsels, zoals (h)a, (h)o, ach, och en nou, hebben een weinig gespecialiseerde functie: welke emotie bedoeld wordt, moet blijken uit de intonatie en uit context en/of situatie. Dit geldt ook voor krachttermen, (bastaard) vloeken en verwensingen, die veelal de hierboven in 1 aangeduide emoties uitdrukken, maar soms ook andere, zoals vreugde, genot enz. Voorbeelden:
| · Krachttermen: deksels, donders; hemel, hemeltje(lief), lieve hemel , enz.; heremijntijd, jezus, jezus-christus (vervormingen: jasses, jakkes, ajasses, ajakkes, jee, jeetje, jeminee ); god, godstamebij, godallemachtig (vervormingen: chot, chut, gut, gunst, grutjes, gommenikkie, gossie, gossiemijne ); · (Bastaard)vloeken: godverdomme, snotverdomme, gadverdamme, getverderrie, goddomme, verdomme, verdorie, jandorie, potdorie, (non)de(d)ju; sapperloot, sapperdekriek (of, met sakker- in plaats van sapper-: sakkerju, sakkernondeju ); · Verwensingen (als louter emotionele uitroepen): barst, stik, val dood, verrek .