| De bepaling van toegeving | [ 20·10·13 ]
1 | De bepaling van toegeving (concessieve bepaling) geeft aan ondanks wat of in tegenstelling tot wat de door het gezegde uitgedrukte werking gerealiseerd wordt. |
2 | Deze bepaling kan uitgedrukt worden door de volgende taalelementen.
| [a] Bijwoorden, zoals desondanks, niettemin, toch; Voorbeelden:
| (1) | Hij is vaak ziek; desondanks heeft hij veel gepresteerd.
| (2) | Het regent dat het giet. Ga je nou toch met de fiets?
[b] Voorzetselconstituenten; Als voorzetsels komen voor: niettegenstaande ondanks en trots ; als voorzetseluitdrukkingen in weerwil van en het achtergeplaatste ten spijt. Voorbeelden:
| (3) | Ondanks het late uur bleven er nieuwe bezoekers binnenkomen.
| (4) | Niettegenstaande de tegenvallende bedrijfsresultaten zal er toch een winstuitkering plaatsvinden.
| (5) | Het mooie weer ten spijt zijn we de hele dag thuis gebleven.
[c] Constructies bestaande uit een al dan niet gemodificeerd adjectief gevolgd door als + een onderwerp + een vorm van het koppelwerkwoord zijn (zie ook , [d]); Voorbeelden:
| (6) | Ziek als hij was, kwam hij toch nog opdagen.
| (7) | Zo dik als ze is, kon ze toch die smalle deur nog door.
De betekenis van deze constructies is 'hoewel hij ziek was', respectievelijk 'hoewel ze heel dik is'. Zie verder . [d] Bijzinnen van toegeving (concessieve bijzinnen); Deze worden ingeleid door een van de voegwoorden al, (al)hoewel, of of (of)schoon. Voor de behandeling wordt verwezen naar . Enkele voorbeelden:
| (8) | Hoewel ik hard werk, schiet ik slecht op.
| (9) | Al kom je midden in de nacht, hij is altijd te spreken.
| (10) | Of je ook roept en schreeuwt, ik doe toch niet open.
[e] Zinnen met het hulpwerkwoord van modaliteit mogen, bijv.:
| (11) | Ze mag dan knap zijn, aardig is ze zeker niet.