| Een naamwoordelijke constituent met een voornaamwoord als kern | [ 20·1·3·3·4 ]
| Alleen zelfstandige voornaamwoorden kunnen als (kern van een naamwoordelijke constituent met de functie van) naamwoordelijk deel optreden. Hieronder volgen enkele voorbeelden met voornaamwoorden uit de in aanmerking komende categorieën:
| · persoonlijke voornaamwoorden:
| (26) | (Bij het bekijken van een foto: ) De middelste op de voorste rij ben jij, het meisje rechts daarvan is zij van hiernaast en die stoere binken, dat zijn jullie.
| (27) | A: (Wie is daar?) B: Ik ben het.
| (28) | Als ik jou was, deed ik het.
| (29) | A: (Is dat Jan?) B: Ja, het is 'm!
Voor het gebruik van de onderwerps- of niet-onderwerpsvormen: zie . Voor de congruentie van naamwoordelijk deel en persoonsvorm: zie . · wederkerende voornaamwoorden met -zelf:
| (30) | Hij is zichzelf niet meer.
| (31) | Wees uzelf, zei ik tot iemand, maar hij kon niet, hij was niemand.
· zelfstandige bezittelijke voornaamwoorden met een bepaald lidwoord:
| (32) | Deze tas is de mijne.
| (33) | Dit boek is het zijne.
Deze mogelijkheid komt vooral in geschreven taal voor. Vergelijk met de voorbeelden (64) en (65) verderop. Opmerking
| In formeel-archaïsch en (met name in België) in regionaal taalgebruik kan ook een (bijvoeglijk) bezittelijk voornaamwoord als naamwoordelijk deel voorkomen (het is dan dus zelfstandig gebruikt), bijv.:
| (i) | Het land is ons! <formeel, regionaal>
| (ii) | Dat is mijn. , --
· het aanwijzende voornaamwoord dat:
| (34) | Rijk? Dat is hij zeker niet.
| (35) | Je bent nog niet te dik, maar dat word je wel, als je zo doorgaat.
· vragende voornaamwoorden:
| (36) | Wie is deze meneer?
| (37) | Wat wil jij later worden?
| (38) | Wat zijn de kenmerken van de verbrandingsmotor?
· betrekkelijke voornaamwoorden:
| (39) | (De vrolijke prater) die hij vroeger was, (herkenden we niet meer in deze sombere zwijger.)
| (40) | (Of dit boek inderdaad het standaardwerk is) dat het wil zijn, (zal de toekomst leren.)
· onbepaalde voornaamwoorden:
| (41) | Het was iemand van de directie.
| (42) | Dat is me ook wat moois!
| (43) | Het diner schijnt iets heel exclusiefs te worden.