| Voegwoorden van omstandigheid: zonder (dat); in plaats van (dat), in plaats dat | [ 10·3·10 ]
| Het woord zonder en de uitdrukking in plaats van kunnen beknopte bijzinnen met een infinitief met te alsmede dat-zinnen inleiden die we bijwoordelijke bijzinnen van omstandigheid noemen. In de woordgroep in plaats van dat kan van weggelaten worden, zodat de voegwoordelijke uitdrukking in plaats dat ontstaat. Zowel in plaats van dat als in plaats dat behoren tot informele taal. Voorbeelden:
| (1a) | Zonder op of om te kijken liep hij door.
| (1b) | Hij liep door zonder dat hij op of om keek.
| (2) | In plaats van eerst te vertellen waar hij voor kwam, begon hij meteen uit te varen.
| (3) | In plaats (van) dat hij nou eerst eens rustig vertelde waar hij voor kwam, begon hij meteen te schelden. <informeel>