| Voegwoorden met voorwaardelijke en toegevende functie: of, al | [ 10·3·9·2 ]
1 | Het voegwoord of, in toegevende functie gebruikt, drukt altijd ook een veronderstelling (voldoende voorwaarde) uit; bij al is dit mogelijk, maar al kan ook als synoniem van bijv. hoewel gebruikt worden . In of-zinnen komen dikwijls bijwoorden als ook en/of al voor (zie de voorbeelden (1) en (2) hieronder). De zinnen zijn vaak samengesteld uit twee nevengeschikte elementen; worden deze verbonden door het nevenschikkende of, dan wordt herhaling van of bij voorkeur vermeden door in plaats van het (tweede) voorwaardelijk-toegevende of het voegwoord dat te gebruiken (zie zin (3); vergelijk ). Voorbeelden:
| (1) | Of je hem al waarschuwt, hij trekt zich er niets van aan.
| (2) | Of je ook roept en schreeuwt, ik doe toch niet open.
| (3) | Ik kom in ieder geval, of het nou regent of dat het mooi weer is.
| (4) | Het gaat door, of je het gelooft of niet.
Zie voor overeenkomstige zinnen met hetzij . |
2 | Het voegwoord al kan voorafgegaan worden door ook; het wordt gevolgd door een zin met voor-pv en inversie. De al -zin veroorzaakt geen inversie in de zin die erop volgt. Voorbeelden:
| (5) | Al kom je midden in de nacht bij hem, hij is altijd te spreken.
| (6) | (Ook) al moest ik mijn kinderen uit bedelen sturen, zó'n baan zou ik nooit geaccepteerd hebben!