| De bepaling van frequentie | [ 20·10·4 ]
1 | De bepaling van frequentie duidt aan hoe dikwijls de door het gezegde uitgedrukte werking plaatsvindt. Deze aanduiding kan precies zijn (bijv. drie keer) of globaal (bijv. vaak). Zie ook . |
2 | Om deze bepaling uit te drukken worden de volgende taalelementen gebruikt.
| [a] Bijwoordelijke constituenten, bijv.: ééns (eens, 'ns) soms herhaaldelijk meermalen dikwijls vaak geregeld gewoonlijk meestal nu en dan vrij geregeld hoe vaak dikwijls genoeg Voorbeelden:
| (1) | Hoe vaak heb ik je daar niet voor gewaarschuwd?
| (2) | Zulke dingen gebeuren tegenwoordig herhaaldelijk.
[b] Naamwoordelijke constituenten met maal of keer als kernwoord; Voorbeelden:
| (3) | Hij was al twee maal bedrogen.
| (4) | Ik heb hem wel vijf keer opgebeld.
| (5) | Een enkele keer een borreltje, dat is niet zo erg.
[c] Voorzetselconstituenten bestaande uit 'tot + bepaald hoofdtelwoord + maal/keer + toe', bijv.:
| (6) | Tot drie maal toe hoorden we een zware explosie.
Opmerking
| Als een bepaald hoofdtelwoord onder de twintig of een van de tientallen tot en met honderd voorafgaat aan maal, wordt de combinatie 'telwoord + maal'soms als één woord geschreven, bijv. tweemaal, veertigmaal. Deze combinaties zijn te beschouwen als bijwoorden. |
[d] Bijzinnen van frequentie; Deze worden ingeleid door de voegwoorden als of wanneer, die voorafgegaan kunnen worden door telkens, zo dikwijls of zo vaak (vergelijk ook ). Voorbeelden:
| (7) | (Telkens) wanneer hij een vlinder ziet, pakt Prikkebeen zijn vangnetje.
| (8) | (Zo dikwijls) als ik de bewaker iets vroeg, haalde hij zijn schouders op.