| De vormen | [ 5·2·5·1 ]
| De vormen van de derde persoon van het persoonlijk voornaamwoord worden vermeld in schema 5.3. schema 5.3: De persoonlijke voornaamwoorden van de derde persoon. 1
| onderwerpsvorm | niet-onderwerpsvorm
vol | gereduceerd | vol | gereduceerd
--- | --- | --- | ---
enkelvoud | mannelijk | hij | ie, die | hem | 'm
vrouwelijk | zij | ze | haar | 'r, d'r; ze
onzijdig | - | het, 't | - | het, 't
meervoud | mannelijk/onzijdig | zij | ze | hen, hun | ze
vrouwelijk | zij | ze | hen, hun; haar | ze; 'r, d' r
1 Zie toelichting in de tekst. Als gereduceerde onderwerpsvormen van het mannelijk enkelvoud komen ie en die voor, maar alleen onmiddellijk na een persoonsvorm of onmiddellijk na het inleidende woord van een bijzin (bijv. loopt ie , dat ie ). De vorm die kan door assimilatie in de uitspraak tie worden (bijv. Waar is tie , Wat gaf tie ). In sommige gevallen is niet te bepalen met welke vorm we te maken hebben. Zo is dattie als uitspraak van dat hij te analyseren als dat ie of dat tie = dat die. Voorzover het verschil tussen ie en die wel te bepalen is (bijv. in zal hij uitgesproken als zal ie of zal die ), is de voorkeur voor één van beide in de verschillende delen van het taalgebied niet hetzelfde. Opmerking
| De overgangsklank n, die dikwijls na een sjwa gehoord wordt, komt niet alleen vóór ie = hij voor, maar in het algemeen vóór woorden die met een sjwa of onbeklemtoonde i beginnen. Zo kan (Toen) werkte hij uitgesproken worden als (Toen) werkte-n-ie , maar (Hij) zette het (op tafel) evenzeer als (Hij) zette-n-et . |
De gereduceerde niet-onderwerpsvorm 'm wordt uitgesproken als sjwa + m. De vormen 'r en d'r respectievelijk als sjwa + r en d + sjwa + r; in het laatste geval kan de d door assimilatie in de uitspraak een t worden ( Ik heb t'r gezien ). Het persoonlijk voornaamwoord het wordt uitgesproken als sjwa + t of als t en in de ANS in de regel als het gespeld. (n.b. Het lidwoord het kan in geval van nadruk wel worden uitgesproken zoals de spelling suggereert: zie .) |